Afbeelding van een voedselpakket

Het dagelijks leven in onze voedselbank

Voedselbank Kromme Rijn, een hele organisatie

 

De voedselbank is ontstaan in de Verenigde Staten en vandaar uit is het idee overgebracht naar Europa. De bedoeling was (en is) om verspilling van voedsel tegen te gaan door voedsel in te zamelen dat anders vernietigd zou worden en dat voedsel kosteloos te geven aan mensen (gezinnen) die niet of nauwelijks in staat zijn om in hun levensonderhoud te voorzien.

In 2002 werd de eerste voedselbank in Nederland opgericht en nu zijn er 149 in Nederland actief. Mede door de crisis uit 2008 die jarenlang voortduurt zijn steeds meer mensen genoodzaakt om gebruik te maken van een voedselbank.

Er zijn strikte regels om in aanmerking te kunnen komen voor voedsel van de plaatselijke voedselbank. De beoordeling gebeurt, onafhankelijk van Voedselbank Kromme Rijn, door maatschappelijke instanties als Vitras, Humanitas en Vluchtelingenwerk.

De grens om in aanmerking te komen,ligt voor een huishouden van 1 persoon die maandelijks minder heeft te besteden dan € 230,- . Bij 2 volwassenen is dat €325,- en voor elk kind dat in het gezin woont komt er €95,-- bij.

Daarnaast is er de verplichting om zich in te spannen om uit dit financiële moeras te komen, door bijvoorbeeld te solliciteren of na/omscholing te volgen (bij geen werk) dan wel schuldhulpverlening te accepteren.

De voorloper van Voedselbank Kromme Rijn, Voedselbank Wijk bij Duurstede, is eerst als een ‘dependance’ van Zeist ontstaan en al gauw op eigen benen komen te staan in Wijk bij Duurstede. Daar heeft de voedselbank zich al snel een plaats verworven in de harten van mensen en maatschappelijk bewuste ondernemers.

Omdat er al een nauwe samenwerking was met Voedselbank Bunnik is sinds juli 2014 Voedselbank Kromme Rijn ontstaan.

Voedselbank Kromme Rijn werkt met een keur aan vrijwilligers, die zich elke week weer met hart en ziel inzetten, om ervoor te zorgen dat er aan het einde van de week voor de klanten voedselpakketten zijn.

Om een idee te krijgen wat een vrijwilliger bij de voedselbank doet staat onderaan dit artikel een beschrijving van ‘een dag op pad met een vrijwilliger’.

Het organiseren van een voedselbank gaat niet over één nacht ijs. De ‘voorraadkamer’ van Voedselbank Kromme Rijn in Langbroek staat aan het einde van de week vol met producten die op datum van uitgifte staan gesorteerd. Daarbij wordt een verschil gemaakt tussen houdbare en verse producten. De houdbare producten liggen op volgorde van hun houdbaarheidsdatum en de verse producten staan goed gekoeld in de koelcel of vriezer van het magazijn te wachten op transport naar de uitgiftepunten in Bunnik en Wijk bij Duurstede om het daar aan de klanten uit te delen.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft Voedselbank Kromme Rijn gedurende een lange periode ‘gevolgd’ en het predicaat groen gegeven. Groen staat voor veilig. Dat betekent dat Voedselbank Kromme Rijn zich houdt aan de eisen van hygiëne, zorgvuldige opslag en het goed gekoeld transporteren en bewaren van verse producten.

De NVWA onderzoekt ook of bij het inpakken of ompakken van versproducten de voorschriften van hygiëne worden nageleefd. Vanzelfsprekend moeten de vloeren en magazijnstellingen tiptop schoon en in orde zijn.

Van alle koel en vries producten wordt een administratie bijgehouden van datum ontvangst, temperatuur en leverancier.

Met regelmaat en onaangekondigd komt de NVWA langs om te kijken of Voedselbank Kromme Rijn de groene status (nog steeds) verdient. Een voedselbank die ‘groen’ is krijgt ook sneller van de diverse winkelketens goederen aangeleverd. Zij weten immers dat de spullen zorgvuldig worden behandeld en dat er geen producten over de datum of niet goed gekoelde producten worden uitgeleverd. Hun goede naam is hier immers in het geding!

De voedselbank kan ook niet bestaan zonder de hulp van diverse maatschappelijk bewuste organisaties en ondernemers die met grote regelmaat voedsel aan de voedselbank schenken. Haast alles wordt gebruikt en slechts een klein gedeelte moet worden vernietigd. Wat een verschil met vroeger! De inwoners van de Kromme Rijn streek zorgen er ook voor dat met grote regelmaat producten kunnen worden geschonken door diverse supermarktacties: klanten van de supermarkten kopen extra producten die ze aan de voedselbank schenken. De vrijwilligers van de voedselbank zijn dan aanwezig om de producten in ontvangst te nemen. Een groot bijkomend voordeel is dat er bijna geen voedselverspilling is.

De afdeling acquisitie is, naast hun belangrijke taak m.b.t. het zoeken en contracteren van leveranciers die voedsel willen afstaan, het hele jaar door bezig met het bedenken van verschillende acties. Een forse klus. Niet alleen moeten de acties bedacht worden, daarna in kaart gebracht en met de verschillende ondernemers en organisaties worden afgestemd.

Ook moeten de vrijwilligers worden gevonden die hun vrije zaterdag of zondag belangeloos willen inzetten voor de voedselbank.

Om dit alles in goede banen te leiden is er ook nog een coördinator die er bijna een dagtaak aan heeft om alle activiteiten op elkaar af te stemmen en te zorgen dat de voedselbank de goede kwaliteit kan leveren. Ook zorgt hij er voor dat er geen ‘kinken in de kabel’ komen door de problemen die zich kunnen voordoen op tijd te zien aankomen of op te lossen. Het geolied laten lopen van de organisatie komt mede door zijn inzet.

Er gaat ook geld om in de voedselbank dankzij schenkingen. Dit geld is nodig om de bus op orde te houden, dieselolie te betalen, de kosten rondom de grote koel- en vriescel en allerhande kleine zaken aan te schaffen. Wat te denken van koelboxen die gebruikt worden voor het transport van gekoelde producten, verpakkingsmateriaal voor groente en fruit en schoonmaakmiddelen.

Dit geld wordt goed geadministreerd en gecontroleerd door de penningmeester van het bestuur. Hij legt verantwoording af aan het bestuur waarbij de algemeen coördinator ook aanwezig is. Het bestuur (bestaande uit 6 personen die de bestuurlijke facilitering verzorgen) en de vrijwilligers doen alles zonder betaald te worden zodat elke cent aan de voedselbank wordt besteed.

De coördinator vrijwilligers is degene die het wel en wee van de vrijwilligers bijhoudt, het rooster voor de inzet maakt en bij lief en leed zorg draagt voor het contact met de vrijwilligers. Ook is het zo dat de inzet van de vrijwilligers niet altijd gelijk loopt met het rooster. Er kan in de privé-situatie van alles gebeuren waardoor een vrijwilliger niet kan en er dus vervanging moet komen. De coördinator vrijwilligers is dus een belangrijke spil in het op orde houden van de organisatie.

De website en de nieuwsbrieven, alsmede de contacten met de pers en het bekend maken van de voedselbank in de regio is in handen van de coördinator communicatie.

Hij hoort van alle geledingen uit de organisatie wat er gebeurt en zorgt ervoor dat de nieuwsbrieven en de website de laatste nieuwtjes bevatten. Op de website staat ook een lijst met alle sponsoren van de voedselbank.

In ons opslag- en distributiecentrum wordt hard gewerkt om de voorraden op peil te houden (samen met acquisitie) en ervoor te zorgen dat er wordt gewerkt volgens de strikte regels van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit en de controle op de houdbaarheidsdata. Ook worden de kratten gevuld die wekelijks hun weg naar de klanten vinden. De coördinator opslag en distributie is degene die er zorg voor draagt dat deze werkzaamheden goed uitgevoerd worden. Deze verantwoordelijke dagtaak vergt veel precisie en een strikte handhaving van de regels omtrent voedselveiligheid en is bij ons in goede handen.

De gastvrouwen en –heren zijn degenen die de contacten onderhouden met de klanten. Zij zijn de vertrouwenspersonen voor de klanten en weten precies waarop zij moeten letten. Zij zijn de verbinding tussen klant en voedselbankorganisatie en geven door welke wensen er bij de klanten leven.

Een dag op pad met een vrijwilliger
Het is nog donker en koud met een druilerige regen als de chauffeur van dienst zich laat wekken om 06.30 uur. Snel uit bed, onder de douche en een stevig ontbijt met de krant is nodig voordat hij op de fiets in zijn regenpak om 07.30 uur naar Binding rijdt om de auto op te halen die daar staat geparkeerd.

Daar aangekomen blijkt het hek nog op slot te zitten maar gelukkig komt de bijrijder er aan om het hek open te maken. Hij heeft deze vrijdag de sleutel. De eerste schemer breekt aan en de regen houdt gelukkig ook een beetje op: af en toe nog een druppel.

De dieselmotor is nog koud dus er moet voorgegloeid worden. De laadruimte wordt op temperatuur gepeild: straks moet hij op 3o C staan. We hebben nog even de tijd denkt de chauffeur. Allereerst gaan ze op weg naar de bakker die brood heeft staan voor de voedselbank. Dit brood is gisteren niet meer verkocht maar is nog vers en kan goed gebruikt worden. Dat wordt sjouwen want er zijn dit keer heel wat kratten over. Ook moet er goed geladen worden want we gaan straks ook naar de supermarkt, een vaste leverancier zoals er gelukkig veel zijn. De chauffeur en bijrijder lopen met veel kratten heen en weer. ‘De lege kratten van vorige week worden weer teruggegeven.

Na het inladen gauw op weg naar de supermarkt want daar staat ook weer het nodige te wachten.

We kunnen gemakkelijk voor de deur parkeren want het is nog vroeg ontdekt de chauffeur. Ook hier worden vele producten en met name versproducten ingeladen nadat de temperatuur gecontroleerd en genoteerd is.

Ze gaan de spullen afleveren bij ons opslag- en distributiecentrum in Langbroek.

Daar aangekomen staan diverse vrijwilligers al klaar om de kratten aan te pakken. De lege kratten voor de klanten staan al klaar om te vullen. Dankbaar worden de broden en de verse producten in ontvangst genomen.

Even een kop koffie voor we op weg moeten naar het streekdistributiecentrum in Arnhem. In Arnhem worden diverse voedselbanken bevoorraad met allerhande voedsel dat daar door de grotere voedselproducenten wordt aangeleverd.

Daarna weer gauw terug naar Langbroek dan kunnen de spullen worden uitgeladen en is er tijd voor een tweede kop koffie die ochtend.

In Langbroek is het al een drukte van jewelste. De kratten voor de klanten zijn al half gevuld. Het materiaal uit Arnhem is meer dan welkom. Ook hier is men al begonnen in alle vroegte om alles op tijd voor elkaar te krijgen: de kratten moet om 13.00 uur op de plaats van bestemming zijn. Dan komen de eerste klanten om hun kratten op te halen.

Men weet hoeveel kratten er gevuld moeten worden en uit hoeveel personen de gezinnen bestaan en of er diëten zijn om rekening mee te houden. Namen weten ze niet. Dat hoeft ook niet.

De chauffeur en de bijrijder controleren of de temperatuur van de laadbak nog steeds de juiste waarde aangeeft. De producten uit Arnhem zijn goed gekoeld overgebracht en direct weer in de diepvries geplaatst. Nu moeten de kratten worden ingeladen. ‘Niet op de pas schoongemaakte vloer lopen’ krijgen de chauffeur en bijrijder te horen van de schoonmaakploeg die de alles schoon en opgeruimd houdt; immers ons voedsel moet hygiënisch en gezond zijn. Daar passen geen vieze voeten of vieze handen bij! Zij speuren met hun getrainde oog naar onvolkomenheden.

De sfeer is uitstekend. Men helpt elkaar waar nodig en de kwinkslagen zijn niet van de lucht. Je voelt het direct: hier wordt hard gewerkt met gevoel voor humor.

De kratten worden ingeladen voor de eerste bezorging voor Wijk bij Duurstede en Bunnik.

De ompakkers zijn nèt klaar met hun plastic handschoenen nog aan om de versproducten in handige eenheden om te pakken, zodat ze op maat gemaakt voor het aantal personen in de krat gelegd kunnen worden.

Op het uitgiftepunt aangekomen staan de gastvrouwen en -mannen al klaar om de kratten in ontvangst te nemen. Zij zijn de enigen die weten wie welke kratten komt ophalen. Zo nodig doen ze er een enkele mededeling bij voor de gezinnen. Zij zijn de vertrouwenspersonen van de klanten. Die kunnen met hun vragen altijd bij hen terecht.

Ook nu weer is het fors aanpoten want in Langbroek zullen ze al klaar staan met de nieuwe kratten. Dat klopt. De algemeen coördinator is er ook. Zo nodig geeft hij aanwijzingen maar hij is er vooral om te zien of er nog zaken zijn die moeten worden opgelost en meegenomen moeten worden naar de nieuwe week. Direct weer inladen en op weg naar de uitgiftepunten. Als ze aankomen zijn de klanten van de eerste lichting al weer weg en kunnen de kratten voor de 2e lichting klaargezet worden. Na een stevig aantal uren fors aanpoten,kunnen de chauffeur en de bijrijder de sleutel van de auto weer inleveren aan de coördinator vervoer. Deze vraagt of alles goed gegaan is met de bus. Probleempjes kunnen aan hem worden gemeld. Hij zorgt er dan weer voor dat die problemen kunnen worden opgelost. Deze zijn vaak van technische aard.

Het is 14.00 uur. Moe maar voldaan gaan de chauffeur en bijrijder weer naar huis.